ENGLISH
سه‌شنبه, 30 آبان 1396 - 3 ربیع الاول 1439 - November 21, 2017
  • خدمات الکترونیک
  • پورتال خبری
  • آمار و اطلاعات
  • ارتباطات مردمی
  • گردشگری مجازی
  • صنایع دستی به بخشی از هنر و صنعت گفته می شود که با بهره برداری از مواد اولیه بومی و انجام کار اساسی به کمک دست و ابزارهای سنتی دستی انجام می پذیرد و منحصر به ساخت محصولاتی می شود که بیانگر ذوق هنری و خلاقیت فکری سازندگان آن می باشد. مهم ترین صنایع دستی در استان یزد عبارتند از: قالی، قالیچه، گلیم، مخمل، زری، چادر شب، دستمال، مرس ریزه جیم، قناویز، اجرامی، شمد، ترمه، پرده، زیلو، روفرشی، کرباس، بقچه، لنگ، کیسه حمام، خورجین، پتو، سفال، سرامیک، حصیر، کاشی و گیوه.

    در میان صنایع دستی قالی بافی، ترمه بافی، زیلو بافی، ساخت سفال، سرامیک و کاشی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. شیرینی پزی در یزد سابقه طولانی دارد. در یزد شیرینی های سنتی مانند باقلوا، قطاب، لوز نارگیل، پشمک، نان برنجی و حاجی بادام و... تهیه می شود.



    باز شماري صنايع دستي :
    كشور ما در حالي كه همواره بر پيشينه فرهنگي درخشان و كم نظير هويت فرهنگي خود مي بالد ، در مناسبت فرهنگي جهان امروز به عنوان ركني از اركان گفتگوي تمدن ها و فرهنگ ها ، از چنان موقعيت و جايگاهي برخوردار است كه مي تواند پيشنهاد دهنده و پيشگام اين حركت جهاني باشد و ديگر تمدنها و فرهنگها را به تعامل و گفتگو رو در رو فرا بخواند .
    از ديگر سو انقلاب اسلامي ايران كه وجهه فرهنگي آن  بر ساير ابعاد غلبه و رجحان داشته است ، دغدغه هاي فرهنگي را بيش از هر وقت ديگر در ذهن ، انديشه و تصميم رهبران ، مديران ، برنامه ريزان ، فرهيختگان و عموم مردم به جوش درآورده و توسعه فرهنگي و حفظ هويت فرهنگي را به عنوان اولويتي ملي فرآوري  سياستهاي اصلي و راهبرهاي محوري كشور قرار داده است .حفظ و هويت فرهنگي ايران و ايراني و تضميني سياست توسعه فرهنگي در جهاني كه شتاب فزاينده تحولات آن پديده فرهنگ جهاني را بر مليت ها و فرهنگهاي ملي و قومي تحميل مي كند ، مستلزم تيز بيني و تلاش متزايدي است كه رهگذر آن ، در عين مشاركت فرهنگي با ساير ملل ، تداوم  زير فرهنگهاي قومي و راه بقاياي خودي و فرهنگ ملي هموار مي شود .
    صنايع دستي به عنوان سمبل و مظهر هويت ملي و سند اثبات تمدن كهن ايران از مهمترين سزرمايه هاي فرهنگي است كه در اين راستا بايد مورد توجه جدي قرار گيرد .
    صنايع دستي و هنر يزدي به طور كلي ، هنر تبديل محدوديت به امكان است .
    همچنين در پهنه بيابان كوير مجموعه شرايط به نحوي است كه زندگي در آن دشوار است و به بياني ديگر مي توان گفت زيستن در اين شرايط و منطقه خود يك هنرمندي بزرگ است .
    انسان فرهيخته ساكن در اين اقليم فرسنگها دل زمين را مي كاود تا به آب برسد و آن وقت قنات شالوده و بنياد ،زندگي و حيات را در شهرها و روستاهاي كوير بر پا مي كند و اما براي تداوم زندگي در اين فضا ي دشوار كه انگار طبيعت همه خشونت خود را بر ملا كرده است . انسان با فرنگ سنتي ، نياز به روحيه اي ديگر و بصيرتي مضاعف دارد ، لذا اين انسان در مصاف با همه اين محدوديت ها و دشواريها هنرهاي سنتي را با تمام ابعاد وجوديش به خدمت خود درمي آورد و در زيباترين شكل با توجه به كاربردي آن در همه صحنه هاي زندگي بكار مي گيرد بصورتي كه نه تنها خيلي از نيازهاي روز مره و مادي خود را تأمين مي كند بلكه نيازهاي معنوي و فطري خود را نيز .
    در اين حالتست كه كه باور داريم هنرهاي سنتي و صنايع دستي صرفاً يك موضوع  و امر انتزاعي و جداي از زندگي مردم نبوده است و بلكه هر رشته آن در زندگي و حيات مردم جاري و ساري بوده است .
    آخرين وضعيت هنرهاي سنتي و صنايع دستي استان و تحليل اجتماعي و اقتصادي :
    در اواسط دوره قاجاريه تبادل بين تمدنها و حركتهاي فكري اروپايي آن زمان و كشور ما شكل منظم و برنامه ريزي شده اي بخود گرفته و بتدريج حكومت هاي علاقه مند به غرب است به تخريب فرهنگ سنتي جامعه زد .اين روند با به روي كار آمدن سلسله ننگين پهلوي و بعد از جنگ دوم جهاني و پيروزي آمريكا و طرح "اصل چهار ترومن" به اوج خود رسيد و مقابله با هويت فرهنگي جامعه همواره در اين برنامه ها بود .
    نگاهي گذرا به برنامه هاي اول تا پنجم كه بتدريج معيشت و هويت فرهنگ ممت را بصورت يك امر مستمر در برنامه ريزيهاي چند دهه درآورد ، نمايانگر اين مطلب است .
    خوشبختانه آن پويايي و عمق فرهنگي شيعي  ، اين برنامه ها را ناكام گذاشت و به حيات خويش تا صبحدم انقلاب اسلامي ادامه داد تا به درياي خروشان انقلاب پيوست .
    هنر ميوه فرهنگ يك جامعه است ، منش و نوع نگرش به عالم و هستي شناسي يك ملت در هنر و بخصوص صنايع دستي آن متبلور است ، بنحوي كه ما امروز از صنايع دستي خود مي توانيم بفهميم كه مردم ما چگونه زندگي مي كردند ، چه آرمانها و سلائقي در زندگي اجتماعي شان داشتند بدين ترتيب پهنه وسيعي از اطلاعات را براي شناخت يك جامعه مي توان از صنايع دستي آن اخذ نمود .
    آنچه كه امروزه از اين آثار هنري باقي مانده گوياي اين معناست كه جامعه گذشته ما جامعه اي بوده عميقاً مذهبي و با يك هويت منسجم فرهنگي هنري .
    گذشته معاونت صنايع دستي استان يزد :
    در سال 1353 با اعزام تيم كارشناسي از مركز و انجام بررسي هاي اوليه در استان اداره صنايعد دستي استان تشگيل گرديده و در زمينه خريد و فروش كالاهاي صنايع دستي و صدور مجوزهاي لا شروع بكار نمود . در سال1371 شركت صنايع دستي به هفت منطقه تقسيم بندي شد و استانهاي : يزد ، اصفهان و چها محال و بختياري به مركزيت اصفهان در يك منطقه قرار گرفتند سپس در سال 1375 رسماً از شركت صنايع دستي منطقه مركز جدا و در تاريخ 1/3/1375 با انتقال موجودي كالاهاي فروشگاهي و انبارهاي شركت صنايع دستي مركز به يزد ، عملاً فعاليتهاي جديد خود ر شروع نمود و مجدداً طي دستورالعمل مجمع عمومي سازمان صنايع دستي ايران ، شركت هاي منطقه اي از تاريخ 1/7/1377 منحل و فاليت ها ي سازمان صنايع دستي به صورت مديريتي زير نظر سازمان مركزي ادامه داشت . در سال 1382 لايحه تاسيس سازمان صنايع دستي ايران توسط مجلس تصويب شد و پس از 6 ماه مجلس تصميم به ادغام سازمان فوق در سازمان صنايع و معادن گرفت و بعد از 2 سال لايحه ادغام جديد صنايع دستي در سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري تصويب شد و از آن به بعد سازمان صنايع دستي بصورت معاونت كل در تهران و استانها تشكيل وبه عملكرد خود در خانه جديد خود پرداخت .
    عملكرد واحد معونت صنايع دستي :
    1-    آموزش وترويج
    2-    تحقيق و توسعه
    3-    امور نمايشگاهي و امور تبليغاتي
    1- آموزش و ترويج:
    الف) اهم فعاليت هاي واحد آموزش و ترويج
    -    تشكيل كلاسهاي آموزشي در رشته هاي مختلف صنايع دستي
    -    استاندار نمودن رشته هاي اموزشي واحد آموزش و ترويج معاونت
    -    تجهيز مراكز و فضاي آموزشي
    -    برگزاري همايش براي مربيان و اساتيد صنايع دستي
    -    تعيين شرايط مربيگري و صدور گواهي آموزشي  و تدوين جزوات آموزش با هماهنگي سازمان مركزي
    -    تربيت مربيان  در رشته هاي سراميك و سفال و ... در مجتمع تربيت مربي شهرستان ميبد كه براي سراسر كشور داير مي گردد .
    -    همكاري با واحد خبري سازمان در زمينه نشريه هاي آموزشي و اطلاع رساني رشته هاي آموزشي صنايع دستي
    -    ساماندهي و ارائه اموزشهاي معطوف به اشتغال و آموزشهاي تخصصي
    -    ارائه خدمات آموزشي و پژوهشي به واحدهاي صنايع دستي و متقاضيان ايجاد واحدهاي جديد
    -    برگزاري رشته هاي مختلف آموزش صنايع دستي در رشاته هاي بومي منسوخ و در حال منسوخ در استان
    ب) رشته هاي رايج و فعال در سطح استان :
    1.    احرامي بافي
    2.    عروسك دوزي محلي
    3.    قلمزني روي مس
    4.    گبه بافي
    5.    منبت چوب
    6.    دارايي بافي
    7.    تذهيب
    8.     چهل تكه دوزي
    9.     معرق جوب
    10.    سراميك سازي
    11.    گليم شريكي پيچ
    12.    تپه دوزي
    13.    گليم نقش برجسته
    14.    گيوه دوزي
    15.    حكاكي روي مس
    16.    كاشي معرق
    17.    گره چيني چوب
    18.    منجوق دوزي
    19.    طراحي سنتي
    20.    قلاب بافي
    21.    خوشنويسي
    22.    تراش روي سنگ
    23.    جاجيم بافي
    24.    طلاسازي سنتي
    25.    سرمه دوزي
    26.    سفالگري
    27.    حصيربافي
    28.    كاشي هفت رنگ
    29.    طراحي روي سفال و سراميك
    30.    حوله بافي
    31.    پادري بافي
    32.    مشبك چوب
    33.    معرق شيشه
    34.    نقاشي روي مخمل
    35.    تراش روي شيشه
    36.    سبد بافي
    37.    آهنگري سنتي
    38.    ؟؟؟ چوب
    39.    موتابي
    40.    مروار بافي
    41.    ترمه بافي
    42.    خورجين بافي
    ج) تعداد رشته هاي منسوخ شده صنايع دستي استان :
    1.    قپان سازي
    2.    زري بافي
    3.    كارت بافي
    4.    مخمل بافي
    5.    رنگري سنتي
    6.    ترمه بافي دستي
    7.    نمد بافي
    8.    زنجير بافي
    2- تحقيق و توسعه :
    الف) اهم فعاليتهاي واحد تحقيق و توسعه :
    -    صدور كارت شناسايي ، پروانه توليد و واز تاسيس در رشته هاي مختلف صنايع دستي براي صنعتگران و هنرمندان صنايع دستي
    -    حمايت از نرمندان جهت توسعه اشتغال ( بيمه هنرمندان ، پيگيري قانون معافيت مالياتي ، اعطاي تسهيلات بانكي با بهره مناسب ، صدور مجوزهاي لازم جهت رونق بخشيدن به فعاليت صنعتگران )
    -    ساماندهي كليه واحدهاي صنايع دستي در قالب تشكل هاي تخصصي غير دولتي ( خصوصي )
    -    ساماندهي و هدايت تخصصي اعتبارات ، طرحها ، تسهيلات و خدمات و حمايت ملي و دولتي ويژه صنايع دستي بر اساس استعدادها و ضريب هاي نسبي شهرستان و اهميت رشته هاي صنايع دستي
    -    كمك به ايجاد و تقويت تعاوني هاي صنايعد دستي و آشنا ساختن صنعتگران به نياز واقعي بازار
    -    تشكيل صندوق حمايت از توليد كنندگان و هنرمندان در سطح استان
    -    پيگيري ايجاد انجمن ها و خانه هنرمندان صنايع دستي در سطح استان
    -    مذاكره و همكاري با دانشگاهها در خصوص طراحي و كنترل كيفي توليدات صنايع دستي
    -    تشويق هنرمكندان و صنعتگران به امر اشتغال در روستاها به منظور جلوگيري از مهاجرت آنها و احياء رشته هاي بومي و قديمي
    3- فعاليت هاي نمايشگاهي و امور تبليغاتي :
    الف) اهم فعاليتهاي نمايشگاهي و امور تبليغاتي
    -    برگزاري و شركت در نمايسگاههاي صنايع دستي ( داخل و خارج استان ) با هدف بازاريابي و مصرف صنايع دستي استان
    -    ايجاد موزه هاي تخصصي صنايع دستي در سطح استان
    -    پيگيري وايجاد بانك اطلاعاتي جامع فروشگاهها و فروشندگان صنايع دستي
    -    برگزاري همايش و سمينارهاي تخصصي در زمينه صنايع دستي به منظور حمايت از صنعتگران و ايجاد نگرشهاي جديد در توليدات و بازاريابي و ...
    -    ايجاد بانك اطلاعات جامع صنايع دستي از هنرمندان و صنعتگران